هاڪي، باقي رهندي يا نه؟

ڪرڪيٽ ٽيم جا افعال ته پڌرا ئي پڌرا رهيا آهن، پر تازو ئي هاڪي جي ميدانن ۾ پڻ ملڪ جي رسوائي ڪا گهٽ نه ٿي آهي. چار ڀيرا عالمي چئمپين رهندڙ پاڪستاني هاڪي ٽيم، هاڪي ورلڊ ڪپ ۾ سڀ کان آخري يعني ٻارهين نمبر تي رهي آهي. سندس آخري مقابلو ڪئناڊا جهڙي ڪمزور ٽيم سان هو، پر اهو به اُها کٽي نه سگهي- ۽ مقابلي بازيءَ جي ميدان ۾ تري ۾ وڃي پئي. هيءُ پهريون ڀيرو آهي جو پاڪستاني ٽيم هاڪيءَ جي عالمي مقابلي ۾ آخري نمبر تي رهي آهي. هيءَ اها ٽيم آهي جنهن 1971ع، 1978ع، 1982ع ۽ 1994ع ۾ هاڪي ورلڊ ڪپ کٽيا هئا. جڏهن ته هيءَ ٽيم 1986ع ۾ يارهين پوزيشن تي رهي هئي ۽ 2006ع ۾ 6 هين پوزيشن تي. 2010ع ۾ پاڪستاني ٽيم 6هن مان 5 ميچون هارائي، ناڪاميءَ جا داغ، ملڪي عوام جي دلين ۽ ذهنن تي لڳائي موٽي آهي.

هاڪي ٽيم جي اهڙي ناقص ۽ مايوس ڪندڙ ڪارڪردگيءَ تي قدم کڻندي، پاڪستان هاڪي فيڊريشن جي صدر قاسم ضياءَ سڄي جي سڄي ٽيم، انتظاميا ۽ سليڪشن ڪميٽيءَ کي هٽائي ڇڏيو آهي. جڏهن ته ٻئي پاسي هاڪي ٽيم جي ڪپتان ذيشان اشرف سميت 18-هن رانديگرن پنهنجي ناقص ڪارڪردگيءَ تي ۽ انتظاميا جي غلط رويي تي رٽائرمينٽ جو اعلان ڪيو آهي. ان کان سواءِ ڪوچ شاهد علي خان استعيفا ڏيڻ جي آڇ ڪري ڇڏي آهي ۽ اڳوڻي اولمپئن، چيئرمين سليڪشن ڪميٽي حسن سردار استعيفا ڏئي ڇڏي آهي.

پاڪستان ۾ راندين جو آئيندو ڪو چڱو نه ٿو ڏسجي، جهانگير خان ۽ جان شير خان ويا ته اسڪوائش جي دنيا ۾ پاڪستان جو نالو باقي نه رهيو. عمران خان، جاويد ميانداد، ان کان پوءِ وسيم اڪرم ۽ وقار يونس ۽ آخرين طرح انضمام الحق ويا، ته ڪرڪيٽ به ڄڻ ويهجي ويئي. اهڙيءَ ريت، هاڪيءَ ۾ وري حنيف خان، حسن سردار، سليم شيرواني، قاسم ضياءَ ۽ شاهد علي خان ۽ آخرين طرح شهباز سينئر ويا، ته هاڪي ٽيم به ويهجي ويئي ۽ هاڻي ته اهڙي ويٺي آهي جو ان جي اٿڻ ۽ اڀرڻ جا پري پري تائين امڪان ڪونه پيا ڏسڻ ۾ اچن. هاڪي پاڪستان جي قومي راند آهي ۽ اسيءَ واري ڏهاڪي ۾ ان جي ڌوم متل هئي، تڏهن ڪرڪيٽ راند اڃا پاڪستاني عوام جي نظرن جو مرڪز نه هئي، وڌ ۾ وڌ چاهيندڙ هاڪيءَ جا ئي هئا، پر وقت گذرندي، ڪرڪيٽ راند ۾ نواڻ آئي، ان ۾ گليمر جو عنصر پيدا ٿيو، پئسو وڌيڪ آيو ته ڪرڪيٽ راند نه رڳو ملڪ ۾ پر عالمي سطح تي پڻ اڀري آئي. خاص طرح گذريل ڏهاڪي ڏيڍ کان وٺي ته ملڪ ۾ رڳو ڪرڪيٽ جو ئي ڏونڪو وڄي رهيو آهي. ملڪي عوام کي ته هاڪيءَ جي سلسلي ۾ ايتري به خبر ڪا مس هوندي ته ان جو ڪپتان ڪير آهي؟! اڳي ته ماڻهو شاهد علي خان، گول ڪيپر کي به سڃاڻندا هئا ۽ انهيءَ کي آهني ڀت قرار ڏيندا هئا، جيڪو مخالف ٽيم جي حملن کي روڪڻ ۾ ماهر سمجهيو ويندو هو. جڏهن به ڪو مقابلو مقرر وقت تائين برابر رهندو هو، ۽ ڳالهه ”پينالٽي اسٽروڪ“ تائين پهچندي هئي، يعني هر هڪ ٽيم کي هاڪيءَ جي ميدان جي آخري حد ”ڊي“ واري ويجهي فاصلي وٽان گول ڪرڻ جو موقعو ڏنو ويندو هو ته پاڪستان ٽيم توڻي شوقينن کي ان ڳالهه جي پڪ هوندي هئي ته پاڪستان مقابلو کٽي ويندو، ڇاڪاڻ ته شاهد علي خان جهڙي گول ڪيپر کي دوکو ڏيئي، بال نيٽ ۾ اڇلائڻ وڏو ڏکيو مامرو سمجهيو ويندو هو.

انهيءَ کان سواءِ هاڪيءَ جي ٻن شعبن يعني دفاع ۽ حملي ڪندڙن يا چئون ته بال کي گول ڪرڻ لاءِ کڻي وڃڻ وارن شعبن ۾ پاڪستاني ٽيم جي ڪارڪردگي جس ڏيڻ جهڙي هوندي هئي. مخالف ٽيم واري ميدان جي حصي ۾ گهڻي وقت تائين بال رکڻ ۽ ميدان جي ساڄي ۽ کاٻي پاسي وارن رانديگرن جي مدد سان سينٽر فارورڊ پاران گول ڪرڻ جي پوزيشن ٺاهڻ جي فن ۾ به ٽيم گهڻي اڳري هوندي هئي. انهيءَ ڏس ۾، مشهور جوڙي حنيف خان ۽ حسن سردار جي رهي ۽ ان کان پوءِ شهباز سينئر ئي اهڙو وڏو نالو ٿي رهيو، جيڪو اڪيلي سر ئي مخالف ٽيم تي ڳرو ثابت ٿيندو هو.

پر هاڻي ”ڪل پيران دا خير“ واري صورتحال نظر پئي اچي. جيتوڻيڪ هاڪيءَ جي عظيم رانديگر اولمپئين حسن سردار، جيڪو سليڪشن ڪميٽيءَ جو چيئرمين آهي، اها مڃي آهي ته هنن پنهنجي طور تي بهترين ٽيم سليڪٽ ڪئي هئي، پر ان هوندي به اها ڪنهن به شعبي ۾ بهتر ڪارڪردگي نه ڏيکاري سگهي. خاص طرح پاڪستان جي دفاعي رانديگرن تمام گهڻي ناقص ڪارڪردگيءَ جو مظاهرو ڪيو آهي، جنهن جي ڪري پاڪستاني ٽيم خلاف هر هڪ مئچ ۾ وڌ ۾ وڌ گول ٿيا، ويندي ڪئناڊا جهڙي ڪمزور ٽيم به ٽي گول ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي.

ڪرڪيٽ ٽيم جي انتهائي ناقص ۽ مايوس ڪندڙ ڪاڪردگيءَ کان پوءِ هاڪي ٽيم جي هاڪي ورلڊ ڪپ ۾ بيحد مايوس ڪندڙ ڪارڪردگي پوري ملڪ جي عوام جي اهڙين اميدن تي پاڻي ڦيري ڇڏيو آهي، جيڪي اهو چاهيندا آهن ته سندن ملڪ جو نالو هر ميدان ۾ روشن هجي. اسين سمجهون ٿا ته ڪرڪيٽ توڻي هاڪيءَ جي راندين ۾ وڏيءَ حد تائين ”ري-اسٽرڪچرنگ“ جي گهرج آهي، ۽ بهتر رانديگرن پيدا ڪرڻ لاءِ اسڪول، ڪاليج، يونيورسٽيءَ سطح تي ۽ پڻ ضلعي ۽ صوبائي سطحن تي نئين حڪمت عمليءَ سان، ڪم ڪرڻ جي گهرج آهي، ته جيئن هاڪي توڻي ڪرڪيٽ ۾ بهتر رانديگر ميسر ٿي سگهن. اهڙي ڊوميسٽڪ بهتر راندين جي نيٽ ورڪ سان گڏ ميرٽ کي به نظرانداز نه ڪرڻو آهي ۽ انهيءَ سان هاڪي توڻي ڪرڪيٽ جي انتظاميا پڻ ”رليونٽ“، ”ڪميٽيڊ“ ۽ تجربيڪار هٿن ۾ ڏيڻ جي بيحد گهرج آهي، انهن ٻنهي راندين ۾ ملڪ جي ٻيهر اڀار جا امڪان ان ئي طرح روشن ٿي سگهن ٿا.